Anasayfa / Çalışma Alanları / Tıbbi Uygulama Hataları
Tıbbi uygulama hataları, sağlık hizmeti sunumu sırasında ortaya çıktığı iddia edilen kusurlu tıbbi müdahaleler ve bunlardan doğduğu ileri sürülen zararlar bakımından hukuki inceleme konusu olabilir. Hastanın teşhis, tedavi, takip, ameliyat, bakım veya bilgilendirilme sürecinde uğradığını ileri sürdüğü zararlar; somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.
Tıbbi müdahaleden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, tıp biliminin gerekleri, ilgili mevzuat, hekimlik meslek kuralları, tıbbi kayıtlar ve bilirkişi incelemeleri önem taşır. Bu nedenle her uyuşmazlık, yalnızca sonuca bakılarak değil; müdahalenin koşulları, standart uygulama kuralları ve dosya kapsamındaki deliller birlikte değerlendirilerek ele alınır.
Malpraktis, genel olarak tıbbi uygulama sırasında gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıldığı iddiasıyla ortaya çıkan uyuşmazlıkları ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Yanlış teşhis, hatalı tedavi, gerekli tetkiklerin yapılmaması, ameliyat veya takip sürecindeki iddia edilen hatalar ve aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin sorunlar bu kapsamda gündeme gelebilir.
Ancak her olumsuz tıbbi sonuç, tek başına uygulama hatası bulunduğu anlamına gelmez. Bir müdahalenin hukuki sorumluluk doğurup doğurmadığı; tıbbi standartlar, kusur incelemesi, illiyet bağı ve zarar unsurları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Tıbbi müdahaleden kaynaklanan uyuşmazlıklarda özellikle şu hususlar gündeme gelebilir:
Tıbbi uygulama hatası iddiasına dayanan süreçlerde; hastane kayıtları, epikriz raporları, tetkik sonuçları, ameliyat notları, reçeteler, görüntüleme kayıtları, konsültasyon belgeleri ve diğer tıbbi evrak önem taşır. Uyuşmazlığın niteliğine göre bilirkişi incelemesi ve uzman görüşü de belirleyici olabilir.
Bu tür dosyalarda genel olarak şu unsurlar birlikte değerlendirilir:
Tıbbi müdahaleden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, olayın niteliğine göre maddi ve manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir. Maddi zarar iddiaları; tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı, bakım ihtiyacı veya diğer ekonomik sonuçlar bakımından ileri sürülebilir. Manevi tazminat talepleri ise olayın kişinin bedensel ve ruhsal bütünlüğü üzerindeki etkileri çerçevesinde değerlendirilir.
Bununla birlikte, hangi talebin ileri sürülebileceği ve sorumluluğun bulunup bulunmadığı her dosyada ayrıca incelenmelidir. Sağlık hizmetinin kamu kurumu veya özel sağlık kuruluşu tarafından sunulmasına göre uygulanacak hukuki yol da değişebilir.
Bazı olaylarda yalnızca tazminat boyutu değil; disiplin, idari veya ceza hukuku bakımından ayrı süreçler de gündeme gelebilir. Ancak bu süreçlerin her biri kendi usulü ve kendi şartları içinde değerlendirilir. Bir tazminat talebinin varlığı, diğer hukuki yollar bakımından otomatik sonuç doğurmaz.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tıbbi uygulama hatalarına ilişkin her uyuşmazlık; tıbbi kayıtlar, müdahalenin niteliği, kusur incelemesi, zarar durumu ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Antalya Barosu (Sicil No: 6281) üyesi Avukat Enes Nergiz kuruculuğundaki Av. Enes Nergiz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; Alanya, Antalya, Manavgat, Kemer, Gazipaşa ve Türkiye genelinde Tıbbi Uygulama Hataları (Malpraktis) kapsamındaki dava, icra, tahkim ve danışmanlık süreçlerini 6098 s. TBK (m. 502–506 Vekalet, m. 470 Eser), 6502 s. TKHK ve 2577 s. İYUK ile güncel Yargıtay, Danıştay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları ışığında yürütmektedir.
Görevli ve Yetkili Merciler: Tüketici Mahkemesi (Özel Hastane/Hekim) veya İdare Mahkemesi (Devlet/Üniversite Hastanesi).
| Dava / Hukuki İşlem Türü | Yasal Dayanak | Görevli Mahkeme / Kurum | Kritik Süre ve Usul Kuralı |
|---|---|---|---|
| Özel Hastane ve Bağımsız Hekimlere Karşı Tazminat Davası | 6098 s. TBK m. 502–506 & 6502 s. TKHK | Tüketici Mahkemesi (Zorunlu Arabuluculuk) | Sözleşmeye dayalı taleplerde 5 yıl (Eser/ağır kusur hallerinde uzamış süreler) |
| Estetik ve Kozmetik Müdahaleler (Burun, Diş İmplant, Saç Ekimi vb.) | 6098 s. TBK m. 470 vd. (Eser Sözleşmesi) | Tüketici Mahkemesi | Yargıtay içtihatlarınca sonuç taahhüdü içeren işlemler eser sözleşmesi sayılır |
| Devlet ve Üniversite Hastanelerindeki Hizmet Kusuru (Tam Yargı Davası) | 2577 s. İYUK m. 12 – 13 & Anayasa m. 125 | İdare Mahkemesi | Zararın ve eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl (her halde 5 yıl) içinde idareye başvuru |
| Taksirle Yaralama veya Ölüme Neden Olma Ceza Soruşturması | 5237 s. TCK m. 85 & m. 89 | Asliye / Ağır Ceza Mahkemesi (Mesleki Sorumluluk Kurulu) | 4483 s. Kanun ve Sağlık Bakanlığı Mesleki Sorumluluk Kurulu ön izin prosedürü |
Tıp biliminin standartlarına uygun müdahaleye rağmen öngörülen ve önlenemeyen olumsuz sonuç "izin verilen risk (komplikasyon)" sayılırken; bilgisizlik, deneyimsizlik, özensizlik, yanlış teşhis, geç müdahale veya komplikasyon yönetiminin hatalı yapılması "malpraktis (hekim hatası)" teşkil eder ve tazminat sorumluluğu doğurur.
Hayır. Yargıtay ve Danıştay yerleşik içtihatlarına göre matbu (standart) onam formları tek başına hekimi sorumluluktan kurtarmaz; hastanın operasyonun riskleri ve alternatifleri hakkında somut olarak aydınlatıldığının ispat yükü hekim ve hastanededir. Üstelik aydınlatılmış onam, tıbbi standart hatasını (kusuru) hiçbir zaman hukuka uygun hale getirmez.
Tedavi amacı taşımayan güzelleştirme amaçlı estetik operasyonlar ile protez/implant gibi işlemler Yargıtay tarafından TBK m. 470 kapsamında "Eser Sözleşmesi" olarak nitelendirilir. Burada hekim yalnızca özen göstermeyi değil, vaat ettiği estetik/fonksiyonel sonucu ortaya çıkarmayı da taahhüt etmiş sayılır.
Kamu hastanelerinde görevli sağlık personelinin görev kusurundan kaynaklanan zararlarda husumet doğrudan ilgili idareye (Sağlık Bakanlığı veya Rektörlük) yöneltilerek İYUK m. 13 kapsamında idari başvuru ve sonrasında İdare Mahkemesinde Tam Yargı Davası açılır.
Mahkemece hastanın tüm epikriz, görüntüleme, ameliyat notu ve konsültasyon kayıtları celp edilerek Adli Tıp Kurumu İhtisas Daireleri veya üniversitelerin tıp fakültesi ana bilim dalı öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetlerinden rapor alınır.
