Anasayfa / Makalelerimiz / Türkiye’de Vize İhlali, İzinsiz Çalışma, Sınır Dışı (Deport) ve Giriş Yasağı Rehberi
Türkiye’de yabancıların ülkeye giriş, çıkış, ikamet ve sınır dışı süreçleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında düzenlenmektedir. Vize veya vize muafiyeti ihlali, ikamet süresinin aşılması, izinsiz çalışma, sahte belge kullanımı ve giriş yasağı ihlali gibi durumlarda idari yaptırımlar, sınır dışı etme kararı ve bazı hâllerde adli süreçler gündeme gelebilir. Sınır dışı etme süreci YUKK’un 52 ila 60. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Vize, vize muafiyeti veya ikamet izniyle tanınan yasal kalış süresinin aşılması, yasal kalış hakkı ihlali olarak değerlendirilir. Göç İdaresi’nin yayımladığı resmi açıklamaya göre, vize veya vize muafiyeti süresini 10 günden fazla aşanlar hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir. Buna karşılık 10 günden az ihlal yapanların, ihlalden kaynaklanan idari para cezasını ödemeleri kaydıyla çıkışlarına izin verilir ve haklarında sınır dışı etme kararı alınmaz. Vize ihlaline bağlı para cezaları 492 sayılı Harçlar Kanunu kaynaklıdır; tutar, kişinin durumuna ve ihlalin niteliğine göre değişir.
Göç İdaresi’nin resmi açıklamasına göre, yasal kalış hakkı ihlalinde bulunup kendiliğinden çıkış yapan ve idari para cezasını ödeyen yabancılar bakımından, 3 aya kadar (3 ay dahil değil) ihlallerde giriş yasağı uygulanmayabilir. 3 ay ve üzerindeki ihlallerde ise ihlal süresine göre 1 aydan 5 yıla kadar giriş yasağı uygulanabilmektedir. Hakkında sınır dışı etme kararı alındıktan sonra verilen süre içinde çıkış yapmayan veya para cezasını ödemeyen yabancılar bakımından ise 3 aydan 5 yıla kadar giriş yasağı öngörülmektedir. Göç İdaresi’nin yayımladığı tabloya göre örnek olarak, 3-6 ay ihlalde 1 ay, 6 ay-1 yıl ihlalde 3 ay, 1-2 yıl ihlalde 1 yıl, 2-3 yıl ihlalde 2 yıl, 3 yıldan fazla ihlalde 5 yıl giriş yasağı uygulanabilmektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncel idari para cezaları tablosuna göre, çalışma izni olmaksızın bağımlı çalışan yabancı için idari para cezası 40.977 TL, bağımsız çalışan yabancı için 82.010 TL, izinsiz yabancı çalıştıran işveren için ise her bir yabancı bakımından 102.503 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca YUKK m.54 kapsamında, çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler hakkında sınır dışı etme kararı da alınabilir.
Türkiye’ye giriş, vize veya ikamet izni işlemlerinde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullanılması, YUKK m.54/1-c kapsamında sınır dışı sebebidir. Göç İdaresi’nin açıklamasına göre sahte veya asılsız belge kullananlar, bazı durumlarda Türkiye’yi terke davet edilmeksizin doğrudan sınır dışı sürecine alınabilir ve haklarında idari gözetim kararı verilebilir. Ayrıca sahte belge kullanımı, ceza hukuku bakımından da soruşturma ve yargılama sürecini gündeme getirebilir.
Göç İdaresi’ne göre sınır dışı etme kararı sadece valiliklerce alınabilir ve değerlendirme ile karar aşaması en fazla 48 saat sürer. Sınır dışı etme kararı, gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Kararda, yabancıya Türkiye’yi terk edebilmesi için 15 günden az olmamak üzere 30 güne kadar süre tanınabilir. Bu süre içinde çıkış yapanlar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabileceği de resmi açıklamada belirtilmiştir. Ancak kaçma riski bulunanlar, sahte belge kullananlar, yasal giriş-çıkış kurallarını ihlal edenler veya kamu düzeni/güvenliği açısından tehdit oluşturanlar bakımından bu süre tanınmaz.
Sınır dışı etme kararı alınanlardan kaçma ve kaybolma riski bulunanlar, sahte veya asılsız belge kullananlar, kendilerine tanınan sürede çıkmayanlar veya kamu düzeni/güvenliği açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilikçe idari gözetim kararı alınabilir. Bu kişiler Geri Gönderme Merkezlerinde tutulur. Göç İdaresi’ne göre idari gözetim süresi kural olarak 6 ayı geçemez; yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesine ilişkin doğru bilgi ve belge vermemesi nedeniyle işlemler tamamlanamazsa bu süre en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Valilik, idari gözetimin devamında zorunluluk olup olmadığını her ay değerlendirir.
Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Göç İdaresi’nin resmi açıklamasına göre mahkeme başvuruları 15 gün içinde sonuçlandırılır ve mahkemenin kararı kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulmuşsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.
Göç İdaresi’nin resmi SSS sayfasına göre, hakkında giriş yasağı bulunan yabancıların Türkiye’ye gelebilmek için bulundukları ülkedeki Türk dış temsilciliklerinden özel meşruhatlı vize başvurusu yapmaları gerekir. Ayrıca şartlı giriş yapılan durumlarda, yabancının 10 gün içinde e-İkamet sistemi üzerinden ikamet izni başvurusu yapması gerekir. Bu süreye uyulmaması, yeni ihlaller ve ek yaptırımlar doğurabilir.
Vize veya vize muafiyetiyle Türkiye’de kalınan süre dikkatle takip edilmelidir. Türkiye’de 90 günden fazla kalınacaksa uygun ikamet izni türüne başvuru yapılması gerekir. Çalışma amacı varsa mutlaka geçerli çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti bulunmalıdır; çünkü çalışma izni aynı zamanda YUKK m.27 uyarınca ikamet izni yerine geçebilir. Resmi makamlara sunulan tüm bilgi ve belgelerin doğru ve geçerli olması da ayrıca önem taşır.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Vize ihlali, ikamet süresinin aşılması, izinsiz çalışma, sahte belge kullanımı, giriş yasağı ve sınır dışı etme işlemlerine ilişkin her durum; kişinin statüsü, tebligat tarihi, idari işlem içeriği, yasal süreler ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
| Hukuki İşlem / Uyuşmazlık | Temel Yasal Dayanak | Görevli Mahkeme / İdare | Kritik Hak Düşürücü Süre / Kural |
|---|---|---|---|
| Sınır Dışı (Deport) İptal Davası | 6458 Sayılı YUKK m. 53 – 54 | İdare Mahkemesi | Tebliğden itibaren 7 gün (Dava açılması sınır dışı işlemini otomatik durdurur) |
| İkamet İzni Reddi / İptali ve Tahdit Kodları | 6458 Sayılı YUKK & 2577 Sayılı İYUK | İdare Mahkemesi / Göç İdaresi | Tebliğden itibaren 60 gün içinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası |
| Müteahhit Sorumluluğu & Ayıplı İnşaat | 6098 Sayılı TBK m. 471 – 478 & 6502 Sayılı TKHK | Asliye Hukuk / Tüketici Mahkemesi | Taşınmaz yapılarda teslimden itibaren 5 yıl (Ağır kusur/hilede 20 yıl) |
| Tapu İptal-Tescil & Kira Tahliye | 4721 Sayılı TMK m. 706 & 6098 Sayılı TBK m. 347–356 | Asliye Hukuk / Sulh Hukuk Mahkemesi | Kira uyuşmazlıklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuk (7445 s. Kanun) |
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) m. 53/3 uyarınca, tebliğden itibaren 7 günlük hak düşürücü süre içinde yetkili İdare Mahkemesinde iptal davası açılması ve bunun ilgili Göç İdaresi / Geri Gönderme Merkezine bildirilmesi halinde, yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etme işlemi kural olarak kendiliğinden durur.
Tapu kaydı, imar/iskan durumu, müteahhit sözleşmesi ve noter ihtarnamelerinin Antalya Barosu (Sicil No: 6281) üyesi Av. Enes Nergiz tarafından incelenmesi, ihtiyati tedbir ve delil tespiti taleplerinin süresinde yapılması açısından hayati önem taşır.
İlgili Hukuki Rehberlerimiz ve Çalışma Alanlarımız:
6458 sayılı YUKK m. 9 uyarınca vize ihlali süresi 3 aya kadar olan ve sınır kapısına kendiliğinden gelerek idari para cezasını ödeyen yabancılara Türkiye'ye giriş yasağı uygulanmamaktadır.
6458 sayılı YUKK m. 53/3 uyarınca sınır dışı kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde yetkili İdare Mahkemesinde iptal davası açılmalıdır; dava açılması sınır dışı işlemini kendiliğinden durdurur.
Ç-114 tahdit kodu ve sınır dışı kararına karşı İdare Mahkemesinde iptal davası açılarak veya idari para cezasının ödenmesi ve meşruhatlı vize başvurusu yoluyla giriş yasağı kaldırılabilir.
6458 sayılı YUKK m. 57/6 uyarınca Sulh Ceza Hakimliğine başvurularak idari gözetimin sonlandırılması ve alternatif yükümlülüklere çevrilmesi talep edilir.
İdare Mahkemesinde yürütmenin durdurulması veya iptal kararı alınması ya da aile birliği, eğitim, sağlık ve çalışma sebebiyle meşruhatlı vize alınması halinde süre dolmadan Türkiye'ye giriş yapılabilir.
