Anasayfa / Makalelerimiz / Miras Hukuku Hakkında Bilgilendirme
Miras hukuku, bir kişinin ölümü sonrasında malvarlığının kimlere ve hangi esaslara göre geçeceğini düzenleyen hukuk alanıdır. Türk Medeni Kanunu’nda mirasçılık, miras payları, saklı pay, vasiyetname, mirastan çıkarma ve mirastan feragat gibi konular ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Miras sürecinde uygulanacak hükümler; miras bırakanın aile durumu, varsa ölüme bağlı tasarrufları ve terekenin kapsamına göre ayrıca değerlendirilir.
Türk Medeni Kanunu’na göre miras bırakanın birinci derece mirasçıları altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçı olurlar; mirasçının çocukları kendisinden önce ölmüşse onların payı kendi altsoyuna geçer. Altsoy yoksa ana ve baba zümresi, onların da bulunmaması halinde daha üst zümreler gündeme gelir. Hiç mirasçı bulunmaması halinde miras devlete geçer. Sağ kalan eşin miras payı ise birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir; örneğin eş altsoy ile birlikte mirasçıysa mirasın dörtte birini alır, ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yarısını alır. (cocukhaklari.barobirlik.org.tr) (www.tbmm.gov.tr)
Miras üzerinde işlem yapılabilmesi için çoğu durumda mirasçılık belgesinin alınması gerekir. Uygulamada veraset ilamı olarak da bilinen bu belge, kişinin ölümünden sonra miras üzerinde hak sahibi olan kimselerin belirlenmesi amacıyla sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir. Ancak bazı dosyalarda yabancılık unsuru, çekişme veya nüfus kayıtlarının niteliği nedeniyle başvurunun hangi yolla yapılacağı ayrıca değerlendirilir. (portal.tnb.org.tr)
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılmasını istediğini ortaya koyduğu ölüme bağlı tasarruftur. Türk Medeni Kanunu’nda vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir. İrade sakatlığına dayanan durumlar ise vasiyetnamenin geçerliliği bakımından ayrıca önem taşır. (cocukhaklari.barobirlik.org.tr)
Miras bırakan, malvarlığının tamamı üzerinde sınırsız şekilde tasarruf edemez. Kanunda bazı mirasçılar için saklı pay korunmuştur. Güncel düzenlemeye göre saklı pay; altsoy için yasal miras payının yarısı, sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde ise yasal miras payının dörtte üçü olarak düzenlenmiştir. Miras bırakan, bu saklı paylar dışında kalan kısım üzerinde ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir. (www.csgb.gov.tr)
Türk Medeni Kanunu’na göre miras bırakan, saklı paylı mirasçısını ancak belirli sebeplerin varlığı halinde mirasçılıktan çıkarabilir. Bu sebepler arasında mirasçının miras bırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi yer alır. Mirasçılıktan çıkarma için sebebin ölüme bağlı tasarrufta belirtilmesi gerekir. Mirasçılıktan çıkarılan kişi mirastan pay alamaz ve tenkis davası açamaz; ancak altsoyu, şartları varsa kendi saklı payı bakımından korunabilir. (cocukhaklari.barobirlik.org.tr)
Mirastan feragat, miras bırakan ile mirasçısı arasında yapılan bir sözleşme ile gerçekleşir. Türk Medeni Kanunu’na göre bu sözleşme karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak yapılabilir. Feragat eden kişi mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur. (cocukhaklari.barobirlik.org.tr)
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Miras hukukuna ilişkin her işlem ve uyuşmazlık; mirasçıların durumu, terekenin kapsamı, varsa vasiyetname veya feragat sözleşmesi ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
| Uyuşmazlık / Dava Konusu | Temel Kanuni Dayanak | Görevli Mahkeme / Kurum | Kritik Süre ve Usul Kuralı |
|---|---|---|---|
| Tapu İptal-Tescil, Muris Muvazaası ve Miras | 4721 s. TMK m. 560–706 & TBK m. 19 | Asliye Hukuk / Sulh Hukuk Mahkemesi | Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12); ihtiyati tedbir kritiktir |
| Kısa Dönem Kiralama (Airbnb) İzin & Ceza İptali | 7464 Sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Kanunu | İdare Mahkemesi / Kültür ve Turizm Bakanlığı | 100 gün altı kiralamalarda kat malikleri oybirliği ve izin belgesi şarttır; idari cezalara 60 gün içinde dava |
| Boşanma, Velayet, Mal Paylaşımı ve Tanıma-Tenfiz | 4721 s. TMK m. 161–241 & 5718 s. MÖHUK m. 50–59 | Aile Mahkemesi | Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de icrası için Apostilli ilam ile Tanıma-Tenfiz davası |
| İkamet İzni, Vatandaşlık ve Sınır Dışı (Deport) | 6458 s. YUKK & 5901 s. Türk Vatandaşlığı Kanunu | İdare Mahkemesi / Göç İdaresi | Sınır dışı kararına karşı 7 gün (otomatik durdurma); ikamet/vatandaşlık reddine karşı 60 gün |
Evet. Türk Konsolosluklarında veya yabancı ülke noterliklerinde 1961 Lahey Sözleşmesi kapsamında Apostil şerhli olarak düzenlenen vekaletname ile Türkiye’ye seyahat etmeye gerek kalmaksızın Av. Enes Nergiz (Antalya Barosu Sicil No: 6281) aracılığıyla tüm dava, icra ve tapu işlemleri yürütülebilmektedir.
Kira tespit ve tahliye uyuşmazlıkları, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), kat mülkiyeti uyuşmazlıkları, tüketici davaları, işçi-işveren alacakları ve ticari alacak/tazminat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
2577 sayılı İYUK m. 27 uyarınca idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacak olması şartlarının somut delillerle ortaya konulması halinde İdare Mahkemesinden yürütmenin durdurulması kararı alınabilmektedir.
İlgili Hukuki Rehberlerimiz:
