Anasayfa / Makalelerimiz / Ceza Hukuku ve Ceza Yargılaması Hakkında Bilgilendirme
Ceza hukuku, suç olarak tanımlanan fiilleri ve bu fiillere bağlanan yaptırımları düzenleyen hukuk alanıdır. Ceza yargılaması ise, bir suç şüphesinin ortaya çıkmasıyla başlayan ve soruşturma ile kovuşturma aşamalarını içeren usul sürecidir. Ceza Muhakemesi Kanunu, bu sürecin nasıl yürütüleceğini ve sürece katılan kişilerin hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenler. Kanuna göre şüpheli, soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiyi; sanık ise kovuşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiyi ifade eder.
Ceza yargılamasında gözaltı, tutuklama, elkoyma, ifade alma, adli kontrol ve benzeri koruma tedbirleri gündeme gelebilir. Bu tedbirler, kişi hürriyeti ve günlük yaşam üzerinde doğrudan etki doğurabildiğinden, her dosya isnat edilen fiilin niteliğine, delil durumuna ve yargılamanın bulunduğu aşamaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Ceza hukukuna ilişkin dosyalarda genel olarak şu başlıklar gündeme gelebilir:
Bu süreçlerin her biri, dosyanın niteliğine ve uygulanacak mevzuata göre farklı usul kurallarına tabi olabilir.
Ceza hukukuna ilişkin dosyalarda avukat; soruşturma ve kovuşturma aşamalarında, kanun yollarında ve diğer bağlantılı işlemlerde hukuki çalışma yürütebilir. Savunma hakkının kullanılması, delillerin incelenmesi, başvuruların hazırlanması ve usule ilişkin işlemlerin takibi bu kapsamda önem taşır.
Bu alanda örnek olarak şu suç tipleri gündeme gelebilir:
Her suç tipi, kendi maddi unsurları ve yaptırımı bakımından ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada “ağır ceza avukatı” ifadesi kullanılabilmekle birlikte bu, ayrı bir resmî avukatlık unvanı değildir. Ağır ceza mahkemelerinin görev alanı 5235 sayılı Kanun’da düzenlenmiştir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere ağır ceza mahkemeleri bakar. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevleri dışında kalan dava ve işlere ise asliye ceza mahkemelerince bakılır.
Bu nedenle hangi davanın asliye ceza mahkemesinde, hangisinin ağır ceza mahkemesinde görüleceği; isnat edilen fiilin niteliğine ve ilgili suç tipi için kanunda öngörülen ceza sınırına göre belirlenir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Ceza hukukuna ilişkin her işlem ve uyuşmazlık; isnat edilen fiilin niteliği, delil durumu, soruşturma veya kovuşturma aşaması ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
