Anasayfa / Makalelerimiz / İş Kazası Tazminatı: Haklar ve Başvuru Rehberi

İş kazaları, çalışanların fiziksel ve psikolojik sağlığını etkilediği gibi, ciddi maddi kayıplara da yol açabilen olaylardır. Türk hukukunda iş kazası geçiren çalışanlar ile bazı durumlarda yakınları için sosyal güvenlik hakları ve tazminat hakları öngörülmüştür. Ancak bu haklardan tam ve doğru şekilde yararlanabilmek için sürecin hukuka uygun biçimde yürütülmesi gerekir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya işverence görevlendirildiği bir iş kapsamında meydana gelen ve çalışanı bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. İşe gidiş geliş sırasında işveren tarafından sağlanan araçta meydana gelen kazalar da iş kazası sayılır.
İş kazası meydana geldikten sonra işverenin, kazayı en geç 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmesi zorunludur. Bildirim yapılmaması halinde işverene idari para cezası uygulanır. İşverenin bildirim yapmaması durumunda, çalışan veya yakınları da SGK’ya başvuruda bulunabilir.
İş kazası geçiren çalışan, kazanın niteliğine göre hem SGK’dan hem de işverenden çeşitli haklar talep edebilir.
SGK tarafından sağlanan haklar:
Geçici iş göremezlik ödeneği
Sürekli iş göremezlik geliri
Tedavi ve sağlık giderlerinin karşılanması
Ölüm halinde hak sahiplerine gelir bağlanması
Bunlara ek olarak, işverenin kusuru bulunuyorsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
İş kazası tazminatı, işverenin kusuru nedeniyle çalışanın uğradığı zararların giderilmesini amaçlayan tazminattır. Bu tazminat, SGK tarafından yapılan ödemelerden bağımsızdır ve işverene karşı açılan dava ile talep edilir.
Talep edilebilecek tazminatlar:
Maddi tazminat (kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı)
Manevi tazminat
Ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması, çalışanı yeterince bilgilendirmemesi veya denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi kusur olarak değerlendirilir. Kusur oranı, bilirkişi raporlarıyla belirlenir ve tazminat miktarını doğrudan etkiler.
İş kazası tazminat davaları İş Mahkemelerinde açılır. Bazı durumlarda, öncelikle kazanın iş kazası olduğunun tespiti için ayrı bir dava açılması gerekebilir. Dava sürecinde sağlık raporları, SGK kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi incelemeleri büyük önem taşır.
İş kazasından doğan tazminat taleplerinde genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren başlar. Sürenin kaçırılması halinde tazminat hakkı kaybedilebilir.
İş kazası tazminat davaları, teknik hesaplamalar ve hukuki değerlendirmeler içerir. Bu nedenle sürecin bir iş hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşır.

