Anasayfa / Makalelerimiz / El Atmanın Önlenmesi Davası
Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesi, mülkiyet hakkının kapsamını ve malikin bu haktan doğan yetkilerini düzenlemektedir. Bu kapsamda mülkiyet hakkına dayalı olarak genel olarak istihkak davası ile el atmanın önlenmesi davası gündeme gelebilir.
El atmanın önlenmesi davası, malikin mülkiyet hakkından doğan kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkilerine yönelik haksız müdahalenin sona erdirilmesini amaçlayan dava türüdür. Bu davada amaç, malın kullanımına veya malik tarafından tasarrufuna yönelik haksız engellemenin ortadan kaldırılmasıdır.
El atmanın önlenmesi davası, malike, mülkiyet hakkından doğan yetkilerini kullanmasının haksız olarak engellendiği hâllerde hukuki koruma sağlar. Müdahale doğrudan bir fiille ortaya çıkabileceği gibi, davalının oluşturduğu bir durum nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlanması şeklinde de gündeme gelebilir.
Mülkiyete yönelik müdahale;
ortaya çıkabilir.
Bu davada önemli olan, müdahalenin haksız olmasıdır. Davalının kusurlu olması tek başına zorunlu unsur değildir. Ancak malik, belirli bir hukuki sebeple bu müdahaleye katlanmak zorundaysa el atmanın önlenmesini isteyemez.
Katlanma yükümlülüğü bazı durumlarda:
kaynaklanabilir.
El atmanın önlenmesi davası, niteliği itibariyle bir eda davasıdır. Davacı bu dava ile taşınmazına veya malına yönelik saldırının sona erdirilmesini ve mülkiyet hakkının serbestçe kullanılmasının sağlanmasını talep eder.
El atmanın önlenmesi davalarında görevli mahkeme, kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak uyuşmazlığın niteliğine göre, özellikle kat mülkiyeti hukukundan kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda farklı görev kuralları gündeme gelebilir.
Yetki, uyuşmazlığın konusuna göre değişebilir. El atılan şey bir taşınmaz ise, kural olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Uyuşmazlığın niteliğine göre genel yetki kuralları ayrıca değerlendirilir.
El atmanın önlenmesi davası, ayni hakka dayandığından, müdahale devam ettiği sürece açılabilir. Bu nedenle haksız el atma sürdükçe dava açma imkanı kural olarak devam eder.
El atmanın önlenmesi davasında harç ve yargılama giderleri; davanın niteliğine, dava değerine ve ilgili yılın yürürlükteki harç tarifesine göre belirlenir. Bu nedenle harç ve gider hesabı, somut dosyanın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. El atmanın önlenmesi davasına ilişkin her uyuşmazlık; müdahalenin niteliği, malın türü, tarafların hukuki durumu ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
