Anasayfa / Makalelerimiz / Türkiye’de Boşanma Davasında Mal Paylaşımı ve Haklar
Boşanma süreci yalnızca duygusal değil, aynı zamanda ciddi hukuki ve ekonomik sonuçlar doğuran bir süreçtir. Türkiye’de boşanma davalarında en çok merak edilen konuların başında mal paylaşımı, edinilmiş mallar, kişisel mallar ve eşlerin bu mallar üzerindeki hakları gelmektedir. Mal rejiminin doğru anlaşılmaması, boşanma sonrası telafisi zor hak kayıplarına yol açabilmektedir. Bu nedenle boşanma sürecinde mal paylaşımı konusu mutlaka hukuki çerçevede ele alınmalıdır.
Mal rejimi, evlilik birliği içinde eşlerin sahip olduğu malların hukuki statüsünü belirleyen sistemdir. Türk Medeni Kanunu’na göre, eşler evlenirken farklı bir sözleşme yapmamışlarsa edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olur.
Bu rejim, 1 Ocak 2002 tarihinden sonra yapılan evlilikler için otomatik olarak uygulanmaktadır. Daha eski evliliklerde ise belirli şartlara göre farklı rejimler gündeme gelebilir.
Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik süresince eşlerin emekleriyle elde ettikleri mallar ortak kabul edilir. Boşanma halinde bu mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır.
Edinilmiş mallara örnek olarak:
Çalışma karşılığı elde edilen maaş ve ücretler
Sosyal güvenlik ve emeklilik hakları
Evlilik süresince alınan taşınmazlar
Birikimler ve yatırımlar
sayılabilir.
Her mal boşanmada paylaşıma dahil edilmez. Kanuna göre bazı mallar kişisel mal kabul edilir ve paylaşım dışı bırakılır.
Kişisel mallar şunlardır:
Evlilikten önce sahip olunan mallar
Miras yoluyla kazanılan mallar
Bağış (hibe) yoluyla elde edilen mallar
Manevi tazminat alacakları
Kişisel kullanım eşyaları
Bu mallar kime aitse boşanma sonrasında da o kişide kalır.
Mal paylaşımı davası, boşanma davası ile birlikte açılabileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra da açılabilir. Uygulamada genellikle boşanma davası sonuçlandıktan sonra ayrı bir dava olarak açılması tercih edilir.
Mal paylaşımı davası için zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre içinde dava açılmaması halinde hak kaybı yaşanabilir.
Evlilik süresince alınan ev, araba veya açılan banka hesapları edinilmiş mal sayılıyorsa paylaşım kapsamına girer. Ancak tapu veya araç ruhsatının tek eşin üzerinde olması tek başına belirleyici değildir.
Önemli olan:
Malın evlilik süresinde edinilip edinilmediği
Hangi kaynakla alındığı
Kişisel mal katkısı olup olmadığı
gibi kriterlerdir.
Boşanma sürecinde bazı eşler, mal paylaşımını engellemek amacıyla mallarını üçüncü kişilere devredebilir. Bu durumda mal kaçırma (muris muvazaası benzeri) iddiasıyla hukuki yollara başvurulabilir.
Mahkeme, kötü niyetli devirleri inceleyerek:
Devrin iptaline
Malın paylaşım kapsamına alınmasına
karar verebilir. Bu tür durumlarda hızlı hareket edilmesi büyük önem taşır.
Eşler evlenmeden önce veya evlilik sırasında mal rejimi sözleşmesi yapmış olabilir. Bu sözleşme ile:
Mal ayrılığı
Paylaşmalı mal ayrılığı
Mal ortaklığı
rejimleri tercih edilebilir. Bu durumda mal paylaşımı, sözleşmede belirlenen kurallara göre yapılır.
Mal paylaşımı süreci teknik ve detaylı bir hukuki süreçtir. Hak kaybı yaşamamak için:
Mal rejiminin doğru tespit edilmesi
Malların eksiksiz şekilde tespiti
Zamanaşımı sürelerinin kaçırılmaması
Usulüne uygun dava açılması
gerekmektedir. Bu nedenle sürecin bir boşanma avukatı eşliğinde yürütülmesi son derece önemlidir.
Boşanma davalarında mal paylaşımı, çoğu zaman davanın en karmaşık ve uzun süren aşamasıdır. Yanlış veya eksik adımlar, telafisi mümkün olmayan maddi kayıplara neden olabilir. Profesyonel hukuki destek, hem sürecin doğru yönetilmesini hem de hakların eksiksiz şekilde korunmasını sağlar.
