Anasayfa / Makalelerimiz / Kamulaştırma Süreci Hakkında Bilgilendirme
Kamulaştırma, devletin veya kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyette bulunan taşınmazları, kanunda öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde edinmesine ilişkin işlemdir. Türkiye’de kamulaştırma süreci 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Süreçte kamu yararı kararı, taşınmazın belirlenmesi, satın alma usulünün uygulanması ve anlaşma sağlanamazsa bedel tespiti ile tescil aşamaları gündeme gelebilir.
Kamulaştırma süreci genel olarak kamu yararı kararının alınmasıyla başlar. Sonrasında kamulaştırılacak taşınmaz belirlenir, malik bilgileri ve taşınmazın kayıtları tespit edilir. Kanun gereği, tapuda kayıtlı taşınmazlar bakımından öncelikle satın alma usulünün denenmesi esastır. Anlaşma sağlanması hâlinde taşınmaz bedel karşılığında devralınır; anlaşma olmazsa idare, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak kamulaştırma bedelinin tespitini ve taşınmazın idare adına tescilini ister.
Kamulaştırma bedeli belirlenirken taşınmazın niteliği, yüzölçümü, bulunduğu yer, kullanım şekli, üzerindeki muhdesat ve diğer yasal ölçütler dikkate alınır. Bedel tespiti yargılama sürecinde bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Bu nedenle kamulaştırma bedeline ilişkin uyuşmazlıklarda taşınmazın gerçek değerinin hangi ölçütlere göre belirlendiği somut olay bazında ayrıca incelenir.
Kamulaştırmaya konu taşınmazın maliki, zilyedi ve diğer ilgililer; tebligat gününden, tebligat yapılamayan hâllerde ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açabilir. Aynı süre içinde takdir olunan bedele ve maddi hatalara karşı da adli yargıda başvuru mümkündür. Bu süre hak düşürücü nitelik taşıdığı için, işlem ve başvuru yollarının somut dosya üzerinden dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Acele kamulaştırma, Kamulaştırma Kanunu’nda istisnai bir usul olarak düzenlenmiştir. Bu yol, kanunda öngörülen özel hâllerde gündeme gelir ve olağan kamulaştırma usulünden farklı sonuçlar doğurabilir. Acele kamulaştırma kararı bulunması, her durumda işlemin içeriği ve uygulanış biçiminin ayrıca değerlendirilmeyeceği anlamına gelmez. Bu nedenle acele kamulaştırmaya ilişkin işlemler de somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.
Kamulaştırmada satın alma usulü ile uzlaşma sağlanması mümkündür. Ancak uzlaşma sağlanamazsa süreç mahkeme önüne taşınır ve bedel tespiti ile tescil aşaması yargılama içinde yürütülür. Mahkeme, tarafların delillerini, bilirkişi raporlarını ve taşınmazın özelliklerini dikkate alarak karar verir. Kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu ile bedelin doğruluğu her dosyada ayrı ayrı değerlendirilir.
Kamulaştırma davalarında ücretlendirme; işin niteliği, uyuşmazlığın kapsamı, dava türü ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle her dosyada ücretlendirme ayrıca belirlenir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Kamulaştırma işlemlerine ilişkin her uyuşmazlık; kamu yararı kararı, tebligat tarihi, bedel tespiti, dava süresi ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir
