Anasayfa / Makalelerimiz / Uluslararası Koruma Başvurusu
Uluslararası koruma, zulüm, savaş, ölüm cezası riski, işkence veya insanlık dışı muamele tehlikesi gibi sebeplerle ülkesine dönemeyen yabancılar bakımından uygulanan koruma rejimidir. Türkiye’de uluslararası koruma; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüleri altında düzenlenmiştir. Türkiye, coğrafi sınırlama nedeniyle Avrupa Konseyi üyesi ülkelerden gelen başvurular bakımından “mülteci” statüsünü, diğer başvurular bakımından ise şartlı mülteci veya ikincil koruma rejimini uygular.
Uluslararası koruma, kişinin menşe ülkesine veya daha önce yaşadığı ülkeye geri gönderilmesi halinde ciddi hak ihlali riskiyle karşılaşacağı durumlarda gündeme gelir. İkincil koruma özellikle, geri gönderildiğinde ölüm cezası, işkence, insanlık dışı ya da onur kırıcı muamele veya ayrım gözetmeyen şiddet tehdidi altında kalacak kişiler bakımından düzenlenmiştir.
Uluslararası koruma başvuruları Türkiye’de Göç İdaresi Başkanlığı’nın ilgili birimleri önünde yürütülür. Uygulamada başvuru, kayıt ve değerlendirme aşamaları bulunur. Kayıt işlemleri tamamlanan başvuru sahibine ve varsa birlikte gelen aile üyelerine, yabancı kimlik numarasını içeren Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi düzenlenir. Bu belge 1 yıl süreli olup başvuru sonuçlanmadığı takdirde yenilenebilir ve ayrıca harca tabi değildir; ikamet izni yerine geçer.
Göç İdaresi Başkanlığı’nın açıklamalarına göre uluslararası koruma başvuru sahibi veya şartlı mülteci statü sahibi kişiler, başvuru tarihinden altı ay sonra çalışma izni için başvurabilir. Sağlık güvencesi bulunmayan ve ödeme gücü olmayan başvuru sahipleri bakımından ise genel sağlık sigortasının başvuru kaydından itibaren bir yıl süreyle karşılanması mümkündür; özel ihtiyaç sahipleri ve idarece uygun görülen kişilerde bu sürenin devamı da mümkün olabilir.
Uluslararası koruma ile geçici koruma aynı hukuki rejim değildir. Geçici koruma, kitlesel akınlar çerçevesinde uygulanan ayrı bir sistemdir. Bu nedenle başvurunun niteliğine göre hangi hukuki statünün söz konusu olduğu ayrıca belirlenmelidir.
Uluslararası koruma başvurusunun reddi, geri çekilmiş sayılması veya statünün sona ermesi gibi durumlarda yabancının Türkiye’de kalış şartları ayrıca değerlendirilir. Bazı hallerde yabancılar hukuku ve sınır dışı süreciyle ilgili hükümler de devreye girebilir. Bu nedenle ret veya statü değişikliği içeren işlemler, tebligat tarihi ve idari kararın içeriğine göre ayrıca incelenmelidir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Uluslararası koruma başvuruları; başvuru sebebi, kişinin uyruğu, mevcut hukuki statüsü, kayıt durumu, idari işlem içeriği ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
